رشتهء تحرير درآورد . مرتضى بن سلطان العلماء 1276 ه ق / 1860 م مرتضى فرزند دوم سلطان العلماء سيد محمد بود ، تحصيلات ابتدايى را در نزد برادرش مولانا مير صادق و نيز پدرش به اتمام رسانيد . پادشاه او را لقب « خلاصة العلماء » داده بود . وى علاوه بر داشتن علم و فضل و تقدس به تدريس علاقه‌مند بود و در فن سپاهيگرى نيز قابليت داشت . در شعبهء دادگاه جنايى افسر پليس نيز بود . وى در سال 1857 م براى حفاظت از پدرش شمشير بر كف گرفت . سرانجام در 18 رمضان 1276 ه ق در جوانى درگذشت و در حسينيهء جدّ امجد خود به خاك سپرده شد . بعد از دفنش مردم روز دوم براى فاتحه‌خوانى بر سر مزارش رفتند ، صداى خواندن قرآن مجيد را از قبرش شنيدند ، اين واقعه هيجانى در شهر به وجود آورد . مردم گروه گروه به آن محل مراجعه مىكردند . پدر ضعيفش بر قبرش حاضر شد و با صداى بلند ، صدايش كرد : « سيد مرتضى ! جدّت عليه قبرپرستى مبارزه مىكرد ، آيا خبر ندارى ؟ آيا مىخواهى كه مردم به قبرت چادر نذر كنند ! » بعد از آن صداى خواندن قرآن متوقف شد . فرزندان او عبارتند از : سيد محمد داراى اجازه‌نامه ؛ سيد محمد سخا و محمد اصطفى . قطعهء تاريخ : نور نگاه حضرت سيد محمد مجتهد * آن قدوهء ارباب يقين كعبهء عالىمكان رفت از جهان اهل غم در هيجده ماه صيام * آل محمد ، هاى سيد مرتضى قبله جوان مرتضى شاه بن مهدى شاه 1268 ه ق / 1852 م 1323 ه ق / 1905 م مولانا سيد مرتضى شاه بن مولانا سيد مهدى شاه حايرى كشميرى در تاريخ 8 ربيع الثانى 1268 ه ق روز جمعه در لكنهو به دنيا آمد . بعد از فراگرفتن علوم معقول و منقول در نزد پدر و دايى و نيز تفضل حسين و مفتى محمد عباس به عراق رفت و در درس سطح و خارج شركت كرد ، و بعد از تكميل درس به درجهء اجتهاد رسيد . علماى نجف و كربلا به او بسيار احترام مىگذاشتند . وى علاوه بر علوم فقه و اصول كه به درجهء اجتهاد رسيده بود ، در حديث و درايت و رجال و منطق و هيئت و فلسفه و رياضى نيز حكيم و دانشمند بود و به قول حكيم محمد مهدى